Giebułtów i słynny Dom Tetzela

Jedna z najstarszych wsi tzw. Okręgu Kwisy, w dawnych źródłach występująca jako Goppersdorf (Waldemar Bena, Polskie Górne Łużyce).

Giebułtów został założony w 1328 roku przez Henryk I Jaworski. Po jego śmierci wieś, aż do 1945 roku, pozostawała własnością rodu von Uchritz ze Świecia – przez ponad 600 lat.

Na przestrzeni wieków miejscowość była wielokrotnie niszczona – przez husytów, w czasie wojny trzydziestoletniej, wojen śląskich czy kampanii napoleońskich. Niejednokrotnie obciążano ją również wysokimi kontrybucjami.

W 1508 roku w Giebułtowie pojawił się dominikański kaznodzieja Jan Tetzel, znany w całej Rzeszy z działalności związanej ze sprzedażą odpustów – także tych całkowitych i dożywotnich, przeznaczonych na budowę bazyliki św. Piotra w Rzymie. Do wsi trafił, uciekając przed rosnącą krytyką i oburzeniem opinii publicznej.

W 1517 roku jego działalność w Wittenberdze sprowokowała wystąpienie Marcin Luter. Luter potępił handel odpustami oraz praktyki Kościoła, ogłaszając swoje słynne 95 tez. Wydarzenie to zapoczątkowało reformację – w ciągu kilku lat znaczna część krajów niemieckich przeszła na luteranizm, uniezależniając się od zwierzchnictwa papieskiego.

Legenda głosi, że walka dobra ze złem w domu nr 3 w Giebułtowie, gdzie mieszkał Tetzel, trwa do dziś.

Na wzgórzu przy kościele stoi anioł – jakby wzywający wiernych ku górze. U podnóża, przy drodze, znajduje się diabeł, którego stalowa lina, wychodząca z brody, zdaje się ciągnąć anioła w dół… a może jest odwrotnie?

Co roku ktoś oblewa diabła białą farbą – jakby próbując osłabić jego czarną moc.

Historyczny Dom Tetzla, według badań dendrochronologicznych, pochodzi z 1671 roku. Datowanie to jest zgodne z historią miejscowego kościoła, który – podobnie jak dom – odbudowywali czescy egzulanci.

Dom został odrestaurowany w latach 2024–2026 przez Drużynę Ciesielską Rębarz